Stanisław Walewski
Według tradycji regionalnej nabył Inczew w latach czterdziestych XIX wieku. Pierwotny akt nabycia pozostaje jednym z najważniejszych dokumentów poszukiwanych w kwerendzie.
ZASADA OPRACOWANIAŁączymy osoby wyłącznie tam, gdzie pozwala na to dokument, prasa, wiarygodne opracowanie albo jasno oznaczona relacja. Brak dokumentu nie jest zaproszeniem do dopisywania genealogii.
Przed Walewskimi
Najstarsze dzieje Inczewa sięgają średniowiecza. Dokument z 1768 roku wymienia poddanych z dóbr Inczewa należących do Bardzeńskiego w sporze dotyczącym szkód wyrządzonych Mateuszowi Walewskiemu. Nazwisko Walewski pojawia się więc obok nazwy miejscowości, ale jeszcze nie jako nazwisko właściciela. W 1827 roku wieś określano jako własność rządową, a inwentarz z 1832 roku opisywał ryglowy dwór kryty słomą oraz rozbudowany sad.
Walewscy w Inczewie
Kazimierz Walewski
Właściciel dóbr Inczew, zmarły w 1903 roku. Relacja prasowa z pogrzebu w Tubądzinie wspominała o niezwykle licznym orszaku, co pokazuje jego pozycję w lokalnym środowisku.
Stefan Walewski
W 1905 roku poślubił Joannę Taczanowską. Z okresem jego gospodarowania wiązana jest gruntowna przebudowa rezydencji w latach 1906–1908, działalność w „Rolniku Sieradzkim”, gorzelnia i hodowla koni.
Joanna z Taczanowskich Walewska
Jej obecność przypomina, że historia majątku nie może ograniczać się do mężczyzn wymienianych w aktach własności. Do zbadania pozostają jej rola w domu, sieć rodzinna i losy w czasie przełomu wojennego.
Koń, który otwiera następną opowieść
Prasa z 1936 roku chwaliła „stado Inczew pana Walewskiego”. Współczesne opracowanie jeździeckie podaje, że koń Alli urodził się jako Kaktus w hodowli Stefana Walewskiego z Inczewa. Olimpijski start Alliego pod Kazimierzem Szoslandem w Amsterdamie w 1928 roku jest potwierdzony, jednak przytoczona w tym samym opracowaniu relacja Leona Kona z 1928 roku określa hodowcę Alliego jako nieznanego. Dlatego związek Kaktusa z Allim traktujemy jako mocny trop, a nie zamknięty fakt, dopóki nie odnajdziemy księgi stadnej lub dokumentu wojskowego.
Ludzie niewidoczni w księgach własności
Na 599 mórg folwarku, pola, ogród, stawy, gorzelnię, stajnie i dom pracowało wiele osób. Nazwiska większości z nich nie zostały jeszcze zebrane. W przyszłej kartotece znajdą się nie tylko właściciele, lecz także administratorzy, fornale, stangreci, ogrodnicy, służba domowa, robotnicy sezonowi, rzemieślnicy i mieszkańcy osad związanych z dobrami. Każda osoba powinna otrzymać własny ślad źródłowy, nawet jeśli będzie to pojedyncza metryka, podpis na fotografii lub wspomnienie potomków.
Wojna i zerwanie ciągłości
II wojna światowa zakończyła ziemiański rozdział historii majątku. Zachowały się fotografie Pałacu wykonane w okresie okupacji. Wątek niemieckiego zarządcy oraz jego biografii wymaga dalszej kwerendy w dokumentach pierwotnych; nie publikujemy portretu ani szczegółowego życiorysu, dopóki identyfikacja nie zostanie potwierdzona.
Powojenni mieszkańcy
Po parcelacji w Pałacu działały biura gospodarstwa rolnego i PGR, Klub Rolnika oraz mieszkania komunalne. Powojenni pracownicy i mieszkańcy są częścią historii domu, a nie jedynie przypisem do jego degradacji. Ich relacje mogą odtworzyć rozmieszczenie mieszkań, codzienność biur, stan instalacji i moment, w którym budynek utracił stałą opiekę.
Ci, którzy zatrzymali zniszczenie
Na początku XXI wieku Michał i Jolanta Lisieccy przejęli zdewastowany obiekt. Odtworzenie więźby, mansardowego dachu i poddasza osłoniło mury przed dalszym działaniem wody. Od 2018 roku Ryszard Kupidura i Aldona Majewska-Kupidura prowadzą kolejny etap restauracji, obejmujący konstrukcję, wnętrza, instalacje, elewacje, park i staw. Paulina i Konrad również uczestniczą w pracy nad odzyskiwaniem rodzinnego miejsca.
Pod wiekową lipą
Współczesna kompozycja wspomnieniowa oparta na fotografiach rodzinnych: Aldona z bukietem z zakończenia studiów pod wiekową lipą, w towarzystwie Wojtusia, Pierdusia, Psotki i Fibi. Łączy osoby, zwierzęta i miejsce z różnych chwil; nie jest fotografią jednego historycznego wydarzenia.
Podstawa i dalsze poszukiwania
Inwentarz dóbr Inczew z 1832 roku; „Słownik Geograficzny Królestwa Polskiego”; dawna prasa regionalna, rolnicza i hodowlana; materiały Archiwum Państwowego w Łodzi; dokumentacja gminna i konserwatorska; fotografie oraz relacje obecnych właścicieli. Do potwierdzenia pozostają między innymi akt nabycia Inczewa przez Stanisława Walewskiego, pełna sukcesja własności, skład mieszkańców dworu i folwarku oraz losy osób związanych z majątkiem podczas wojny.