Odznaczenie nie jest ozdobą oderwaną od człowieka. Łączy czyn, decyzję państwa, dokument nadania i pamięć rodziny. Jego rozpoznanie wymaga oględzin obu stron, wstążki, klasy, daty i proweniencji.
Ustanowiony przez Stanisława Augusta po zwycięstwie pod Zieleńcami. Pierwsze odznaczenia, potwierdzone 22 czerwca 1792 roku, otrzymali oficerowie i żołnierze. Order ma pięć klas; jest najwyższym polskim odznaczeniem wojennym.
Oficjalny opis Kancelarii Prezydenta RP ↗
Ustanowiony przez Radę Obrony Państwa 11 sierpnia 1920 roku. Może być nadany tej samej osobie czterokrotnie; obecna ustawa zalicza go do odznaczeń wojennych.
Muzeum Wojska Polskiego ↗
Powstał podczas II wojny światowej. W obecnym porządku służy nagradzaniu czynów męstwa i odwagi dokonanych w czasie wojny, lecz niezwiązanych bezpośrednio z walką, oraz szczególnych zasług wobec państwa i obywateli w warunkach wojennych.
Grafika z rozporządzenia, domena publiczna ↗
Ustanowiony dla uhonorowania wybitnych czynów bojowych dokonanych podczas działań przeciw terroryzmowi lub użycia Sił Zbrojnych RP poza granicami państwa w czasie pokoju. Ma trzy klasy.
Kancelaria Prezydenta RP ↗Los Virtuti Militari podążał za losem państwa: order działał w Księstwie Warszawskim i Królestwie Polskim, powrócił w powstaniu listopadowym, a po jego klęsce został zniesiony przez cara.
Sejm przywrócił order w 1919 roku. Wojny o granice przyniosły Krzyż Walecznych, a niepodległe państwo rozbudowało system orderów, krzyży i medali pamiątkowych.
Odznaczenia nadawały legalne władze RP na uchodźstwie i dowództwa Polskich Sił Zbrojnych. W dokumentacji trzeba odróżnić wzory, emitentów i podstawy nadania; sam podobny wygląd nie wystarcza.
W Polsce Ludowej funkcjonował odmienny system, a równolegle władze RP na uchodźstwie podtrzymywały własną ciągłość prawną. Eksponat z tego czasu wymaga dokładnego datowania wzoru.
Ustawa o orderach i odznaczeniach uporządkowała system. Obok odznaczeń wojennych istnieją współczesne wyróżnienia za czyny podczas misji i służby w czasie pokoju, m.in. Order Krzyża Wojskowego oraz Krzyż Wojskowy.
