Czy w Inczewie
był kort tenisowy?

Według relacji pana Owczarka około 170 metrów na północ od Pałacu znajdował się kort tenisowy. W przybliżonym miejscu pod obecną powierzchnią terenu stwierdzono fragmenty utwardzonej lub betonowej warstwy, zalegającej na głębokości około 40 centymetrów.

Dlaczego kort byłby możliwy

Tenis zyskiwał popularność w środowisku ziemiańskim na przełomie XIX i XX wieku. Korty zakładano przy rezydencjach jako miejsce ruchu, spotkań i życia towarzyskiego. Ogólny kontekst epoki czyni relację wiarygodną jako możliwość, lecz nie pozwala automatycznie przypisać takiego urządzenia konkretnemu majątkowi.

Od gry dłonią do lawn tennis

Odległym przodkiem tenisa było francuskie jeu de paume — „gra dłonią”, rozwijana od średniowiecza i później związana także z dworami królewskimi. Z czasem pojawiły się rękawice, paletki i rakiety. Nowoczesny tenis trawiasty ukształtował się w Wielkiej Brytanii w XIX wieku; Walter Clopton Wingfield opatentował w 1873 roku zestaw do gry nazwany Sphairistikè, a pierwszy turniej w Wimbledonie rozegrano w 1877 roku.

Przenośny zestaw — siatka, słupki, rakiety i gumowe piłki — wyjątkowo dobrze pasował do parków rezydencjonalnych. Gra nie wymagała stałego stadionu: wystarczał równy trawnik, a z czasem kort ziemny. Tenis stał się jednocześnie ruchem, widowiskiem i regulowaną formą spotkania kobiet oraz mężczyzn. Dlatego pojawiał się przy pałacach, dworach, uzdrowiskach i klubach miejskich.

Tenis na ziemiach polskich

Na ziemie polskie nowoczesny tenis dotarł pod koniec XIX wieku. Początkowo był kosztowną rozrywką elit: potrzebował parceli, utrzymanej nawierzchni, sprzętu i wolnego czasu. Grało ziemiaństwo, inteligencja i mieszkańcy rozwijających się miast. Dworski kort nie był jednak wyłącznie oznaką zbytku — stawał się miejscem ćwiczeń, sąsiedzkich wizyt, młodzieńczych znajomości i letnich turniejów.

W 1921 roku w Poznaniu powstał Polski Związek Lawn Tenisowy. W okresie międzywojennym polscy zawodnicy weszli do międzynarodowej rywalizacji, a tenis stopniowo przestawał być wyłącznie sportem zamkniętego kręgu. Wojna przerwała ten rozwój; po 1945 roku sport odbudowano w klubach i strukturach państwowych.

Polskie nazwiska — sztafeta pokoleń

Katalog najważniejszych turniejów

Jak sprawdzimy trop

Najpierw trzeba zapisać dokładne miejsce w terenie, kierunek dłuższej osi oraz wymiary utwardzenia. Następnie porównamy je z mapami, planami zagospodarowania i dostępnymi zdjęciami lotniczymi. Pomocne mogą być fotografie wykonane przy niskim słońcu, obserwacja roślinności, nieinwazyjny pomiar geofizyczny oraz niewielkie rozpoznanie archeologiczne — wyłącznie po właściwych uzgodnieniach.

Warto również zebrać niezależne wspomnienia mieszkańców: kto grywał, w jakich latach, jak wyglądało ogrodzenie i z której strony prowadziła droga. Pytania powinny być otwarte, aby rozmówcy nie podpowiadać odpowiedzi.